Rituelen en tradities in Vlaanderen

Volksdansen

Hoewel volksdansen door velen als oubollig wordt bestempeld, kunnen we tegenwoordig een heropleving van deze aloude traditie waarnemen.

Vrijzinnige initiatierituelen

Vrijzinnig humanistische kinderen vieren doorgaans twee overgangsmomenten in hun leven. Rond de leeftijd van 6 jaar wordt een lentefeest georganiseerd voor kinderen die de stap maken tussen de kleuterklas en de lagere school. Ook 12-jarigen vieren een overgangsmoment tijdens het ‘feest vrijzinnige jeugd’ (FVJ).

Vrijzinnige relatieplechtigheid

Een buitenbeentje onder de huwelijksplechtigheden is het vrijzinnige huwelijk, of correcter gezegd de vrijzinnig-humanistische relatieplechtigheid. Bijzonder hierbij is dat het koppel de inhoud en de vorm van de ceremonie zelf bepaalt en er geen rituelen zijn die steeds opnieuw terugkeren. Volkskunde Vlaanderen vzw wilde meer weten en sprak met Winnie Belpaeme, moreel consulente van het Provinciaal Centrum voor Morele Dienstverlening in Gent.

Waarom kiezen we een koning voor één dag tijdens Driekoningen?

Op 6 januari of dertien dagen na eerste Kerstdag wordt Dertiendag gevierd, beter gekend als Driekoningen. Volgens de christelijke overlevering zagen drie wijzen uit het Oosten kort na de geboorte van Jezus een ster schitteren. Caspar, Melchior en Balthasar volgden deze heldere ster tot in Bethlehem. Daar begroetten ze de pasgeboren Jezus en schonken hem drie gaven, met name goud, wierook en mirre. Een gekende traditie verbonden aan Driekoningen is het zogenaamde koningsspel. Er wordt dan een taart gebakken waarin een boon wordt verstopt.

Wapenstilstand

Op 11 november 1918 om 11 uur ‘s morgens werd de wereld uit de nachtmerrie van de Grote Oorlog verlost. In Rethondes, in een treinwagon in een bos in het Franse Compiègne, hadden enkele uren voordien de bevelhebbers van het Duitse leger de capitulatie ondertekend. De wapens van de oorlogvoerende partijen zwegen na vier jaar strijd. Wapenstilstand is sindsdien de dag om alle oorlogsslachtoffers, burgers en militairen, te herdenken, ook de slachtoffers van oorlogen die nadien volgden.

Wekenfeest

Op de zesde en de zevende dag van de joodse maand sivan vieren joden het Wekenfeest of Sjawoe’ot. Er mag dan niet worden gewerkt. Het Wekenfeest begint elk jaar op een andere dag, en soms zelfs in een andere maand, omdat de joodse kalender gebaseerd is op de maancyclus*. Dit feest valt wel telkens vijftig dagen of zeven weken na Pesach. Het is tevens het einde van de Omertelling, dit is de tijd tussen Pesach en het Wekenfeest**.

Werelddierendag

Op 4 oktober besteden talloze landen extra aandacht aan de rechten van de dieren. Dit is zo sinds een internationaal congres voor dierenbescherming (Wenen) in 1929 deze dag uitriep tot Werelddierendag. De beslissing om een themadag aan de dieren te wijden viel niet helemaal uit de lucht. Al jaren voordien werd vanuit verschillende hoeken meer aandacht gevraagd voor het dierenwelzijn.

Wielrennen

Met vallen en opstaan, een duwtje in de rug en een beetje extra steun van een stel tijdelijke zijwieltjes leren kinderen in Vlaanderen al op jonge leeftijd fietsen. En voor de meesten betekent dat automatisch ook ‘jong geleerd is oud gedaan’. Fietsen is een goedkoop en gemakkelijk transportmiddel. Daarnaast is het ook een gezonde hobby, een passie en voor enkelen zelfs een beroep. Fietsen zit dan ook ingebakken in ons dagelijkse leven. Maar wat hier in Vlaanderen een dagdagelijks gebruik is, is dat op andere plaatsen niet.

Zegeningen

Of je nu een wegpiraat, zondagsrijder of ervaren chauffeur bent: het kan nooit kwaad om je voertuig te laten zegenen. In verschillende gemeenten kan je jaarlijks terecht om je auto, maar ook je brommer, fiets, motor, tractor, vrachtwagen,… door de pastoor met gewijd water te laten besprenkelen om zo ongelukken af te wenden.

Pagina's